Kalp krizi nedir?
Kalbin yeteri kadar oksijen alamayarak ölmesine kalp
krizi (miyokard enfarktüsü) denir. Kalbimiz günlük yaptığımız işe göre bazen
daha fazla bazen daha az oksijene ihtiyaç duyar. Oksijeni kalbin kendi damarları
yani koroner damarları getirirler. Eğer koroner damarlarda bir tıkanıklık veya
daralma söz konusu ise kalp yeteri kadar oksijen alamaz, beslenemez.
Beslenemeyen kalp dokusu ölür, işlevini yitirir ve kanı pompalayamaz hale gelir.
Sonuç olarak ölümcül bir tablo olan kalp krizi ortaya çıkar.
Kalp krizi geçirmiş kimselerde ölen dokunun yerine
yenisi gelmez. İşlevsiz bir yara tabakası oluşur. Yani kalp krizinin verdiği
hasar geridönüşü olmayan bir hasardır.
Kalp krizine neden olan koroner damar tıkanıklığının en önemli sebebi "atheroskleroz"dur.
Atheroskleroz, damarlarının içine yağ birikintilerinin oturması demektir. Sigara
içenlerde ve kolesterolü yüksek kimselerde bu birikintiler sinsice büyürler ve
zamanla koroner damarı tamamen tıkarlar. Sonuçta kalbin beslenmesi bozulur ve
kalp krizi meydana gelir.
Gençlerde kalp krizi çok nadirdir. Olası nedenler
şöyledir:
Vücudun herhangi bir yerinde oluşan bir pıhtının
koroner damarlara ulaşıp aniden tıkaması
Kalp kapakları hasarlanmış kimselerde kapalçıktan
kopan parçaların koroner arterleri tıkaması
Vaskülitler, kronik hastalıklar
Kokain kullanımı gibi nedenler olabilir.
Kalp Krizinin Belirtileri
Nelerdir?
Göğüste tam yeri belli olmayan sıkışma hissi veren bir
ağrı olur.
Bu ağrı sol kola ve çeneye doğru yayılır
Ağrı hareket etmekle artar, dinlenirken azalır, fakat
geçmez. Ağrı yarım saatten uzun sürer.
Ağrıyla birlikte soğuk soğuk terleme ve mide bulantısı
vardır.
Nefes darlığı olur.
Bazı insanlarda belirtiler çok gizli olabilir. Örneğin
diyabet hastaları hemen hemen hiç ağrı duymazlar ve sadece nefes darlığı ve
soğuk terleme şikayetleri olur. Bazı hastalarda mide ülseri veya pankreatit
ağrısıyla kalp krizi ağrısı karıştırılabilir, ülser lehine yanlış
yorumlanabilir.
Ne yapmak gerekir?
Bu belirtilerle karşı karşıya kaldığınızda derhal bir
yere oturup dinleniniz ve hemen bir sağlık kuruluşuna ulaşmaya çalışınız.
Dışarıdaysanız cep telefonuyla yardım isteyiniz. Kesinlikle yürümeye veya
merdiven çıkmaya devam etmeyiniz. Çünkü aktiviteye devam etmek zaten oksijen
alamayan kalbinizin oksijen talebini daha da artıracaktır.
Son zamanlarda kalp krizi geçirildiğinin anlaşılması
halinde bir-iki defa kuvvetlice öksürerek krizde oluşan ritm bozukluğunun
düzeltilebileceğini ileri süren yayımlar çıkmıştır, ancak böyle bir yaklaşımın
etkinliği henüz tam olarak kanıtlanamamıştır.
Kalp Krizi Geçirme Riskim Var
mı?
Kalp hastalıkları açısından risk arzeden durumlar
şunlardır:
Sigara içmek
Kan lipidlerinin (kolesterol, trigliserid) düzensiz
olması
Diyabet Hastalığı
Obezite
65 yaşını geçmiş olmak
Yukarıdakilerin kaç tanesi yaşamınızda varsa kalp krizi
size o kadar yakın demektir. Ancak korkmayın, bu risklerin bazılarını
kendinizden uzaklaştırabilirsiniz. Örneğin sigarayı bırakabilirsiniz.
Doktorunuzun verdiği tavsiyelere uyarak lipid ve diyabet ilaçlarınızı düzenli
kullanabilirsiniz. Hergün düzenli egzersiz yapıp aktivitenizi artırabilirsiniz
ve bu risklerin çoğundan uzaklaşabilirsiniz.
Unutmadan ilave edelim; düzenli egzersiz yapmak, ayda
bir defa halı sahada arkadaşlarla buluşup maç yapmak değildir. Böylesi
düzensizce yapılan sporlar antremana hazır olmayan kalbi yorar. Bir uzmandan
yardım alarak düzenli spor yapmanızı tavsiye ederiz.
Saygılarımızla: Sağlıklı
Ve Kalp Beslenmesi Danışmanı
Erhan KIZILIRMAK
